وقتی بیمه رانندگان اینترنتی فقط روی کاغذ اعتبار دارد!
بیمه رانندگان پلتفرمهای اینترنتی بیشتر روی کاغذ است تا واقعیت؛ میلیونها کارگر بدون حمایت قانونی و بیمهای در معرض خطر جدیاند. گروه رفاه اجتماعی خبرگزاری فارس؛ سمیه گلپور، رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران در این مصاحبه با خبرگزاری فارس با نگاهی عمیق به وضعیت مشاغل پلتفرمی در ایران، چالشهای جدی و گستردهای را که […]
اشتراک گذاری
25 تیر 1404
54 بازدید
کد مطلب : 4024
بیمه رانندگان پلتفرمهای اینترنتی بیشتر روی کاغذ است تا واقعیت؛ میلیونها کارگر بدون حمایت قانونی و بیمهای در معرض خطر جدیاند.
گروه رفاه اجتماعی خبرگزاری فارس؛ سمیه گلپور، رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران در این مصاحبه با خبرگزاری فارس با نگاهی عمیق به وضعیت مشاغل پلتفرمی در ایران، چالشهای جدی و گستردهای را که نیروی کار این بخش با آن مواجه است، به تصویر میکشد. از نبود حداقلهای حمایت اجتماعی و امنیت شغلی تا ضعف نظارتهای قانونی و پیامدهای اقتصادی و اجتماعی مهاجرت از مشاغل رسمی به غیررسمی.گلپور در این گفتوگو ضمن هشدار به مسئولان خواستار اقدامی عاجل و منسجم برای حمایت از میلیونها کارگر این حوزه شده است. این گفتگو فرصتی است برای درک بهتر ابعاد پنهان و روشن معضل مشاغل نوین در اقتصاد دیجیتال ایران؛ فرصتی که میتواند چالش کمرنگ بودن نقش سازمانهای دولتی را در حمایت از تمامی مشاغل جدید اینترنتی به تصویر بکشد. سمیه گلپور، رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران، در مصاحبهای تفصیلی به بررسی چالشهای گسترده مشاغل پلتفرمی در ایران پرداخت. وی با تأکید بر فقدان حمایتهای اجتماعی برای شاغلان این حوزه، این وضعیت را برای چرخه اقتصاد کشور آسیبزا دانست و خواستار ورود جدی نهادهای نظارتی و حمایتی شد.
زنگ خطر برای اقتصاد کشور؛ مردم از مشاغل رسمی فرار میکنند!گلپور با اشاره به وضعیت اشتغال در پلتفرمهای اینترنتی اظهار کرد: افرادی که در این فضا اشتغال دارند، متأسفانه از حداقل حمایتهای اجتماعی بیبهرهاند. وی فضای کار در پلتفرمهای اینترنتی را به معنای عدم دسترسی به حداقلهای قانونی در حوزههای درمان، تأمین اجتماعی، بازنشستگی، ازکارافتادگی و بیمه بیکاری دانست که در قوانین مختلف بهویژه قانون اساسی پیشبینی شده است.وی افزود: این اولین آسیب است که به چرخه اقتصاد کشور وارد شده؛ نیروهای جوان و مستعد کار کشور از حوزههای تولیدات صنعتی و کشاورزی به سمت خدمات مهاجرت کردهاند و از داشتن یک شغل رسمی به مشاغل غیررسمی روی آوردهاند.گلپور تأکید کرد: “چرا میگوییم غیررسمی؟ چون قرارداد مشخصی ندارد، چون حمایتهای اجتماعی ندارد و حداقلهای حمایتهای اجتماعی به درستی برای آن پیشبینی نشده است.” آماری نگران کننده از اشتغال رانندگان در پلتفرمهای اینترنتیرئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران در ادامه به آسیب دوم اشاره کرد و گفت: متأسفانه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به عنوان متولی حوزه اشتغال کشور، نتوانسته نقش ذاتی خود را در موضوع اشتغال پلتفرمهای اینترنتی، بهویژه در بخش مسافربری، ایفا کند.وی افزود: با اینکه سالها از این قضیه گذشته، اگر همه این پلتفرمهای اینترنتی مسافربری را با هم جمع کنیم و کسانی که در این حوزهها کار میکنند، حتی با احتساب مسائلی نظیر تاکسیهای اینترنتی شاید آمار به دو برابر هم برسد. بله، قریب به ۷ میلیون نفر در پلتفرمهای مختلف کار میکنند.
درصد مشاغل کشور غیررسمی هستندگلپور این آمار را تأییدی بر گزارش مرکز پژوهشهای مجلس در چند سال گذشته دانست که اعلام کرده بود بالغ بر ۶۰ درصد مشاغل کشور غیررسمی هستند. وی هشدار داد: با وجود رشد در این چند سال، شاید این عدد اگر آمارگیری شود، عدد بالاتری را به ما نشان دهد.وی با اشاره به عضویت ایران در سازمان بینالمللی کار (ILO) گفت: ما یکی از اعضا و مؤسسین سازمان بینالمللی کار هستیم که پس از انقلاب اسلامی نیز با پرداخت حق عضویت همچنان عضو اصلی این سازمان جهانی هستیم و بسیاری از مفاد آن در مقاولهنامههایی که پذیرفتهایم، متعهد شدهایم که مشاغل باید از سمت مشاغل غیررسمی به سمت مشاغل رسمی سوق داده شوند؛ که در کشور ما کاملاً برعکس این اتفاق میافتد.گلپور ویژگیهای مشاغل رسمی را این گونه برشمرد: مشاغل رسمی، مشاغلی هستند که ساعت کار مشخص دارند، امنیت شغلی افراد تأمین میشود، ایمنی و بهداشت کار باید منطبق با قانون کار رعایت شود، افراد دارای قرارداد مشخص باشند، طبق آن قرارداد حتماً تحت پوشش بیمه اجباری قرار بگیرند، اگر خانم هستند از مزایای مرخصیهای استعلاجی، زایمان و شیردهی استفاده کنند، و دهها قانون دیگر که در قانون کار در حمایت از نیروی کار آمده، برای آن مشاغل رسمی رعایت میشود که هیچکدام از این موارد، هیچ ضمانتی در مشاغل غیررسمی ندارند.
استثمار و عدم نظارت بر پلتفرمها؛ رانندگان قربانی اصلیرئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران با بیان مثالی از رانندگان پلتفرمی گفت: فردی که در یک پلتفرم تاکسیرانی اینترنتی مسافرکشی میکند، با سرمایه شخصی خودش که در کمترین حالت یک موتور یا اگر خودرو باشد یک پراید است، اقدام میکند. این افراد غالباً (طبق آمار میدانی) به لحاظ مسکن، افرادی هستند که بعضاً از شهرستان وارد تهران میشوند و در ایامی که در تهران هستند، حتی در ماشین خودشان استراحت میکنند.وی ادامه داد: این فرد با تمام سرمایه خود در این پلتفرم کار میکند؛ پلتفرمی که پورسانتی که برای این کار از او میگیرد، به نوعی از حق و حقوق و زحمت او میکاهد.گلپور با طرح سوالات جدی از نهادهای نظارتی اظهار داشت: چه نظارتی روی این مبلغی که از اینها کسر میشود، وجود دارد؟ کدام دستگاه نظارتی؟ سوال میکنم به عنوان نماینده جامعه کارگری، کجا نظارت میشود که چه مبلغی از اینها کم شود؟ قرارداد اینها کجا در کدام قسمت وزارت کار ثبت میشود یا به دست این عزیزان داده میشود؟ اینها همه سوالاتی است که پلتفرمها باید پاسخ دهند.وی افزود: علاوه بر این، استهلاک خودرو که سرمایه زندگیشان بوده، هیچ جا در نظر گرفته نمیشود. در صورتی که در کار رسمی شما با ماشینآلاتی کار میکنید که سرمایه خود کارفرماست.
گلپور تصریح کرد: آیا در این حوزه کارفرما آمده مثلاً یک چرخ ماشین برای اینها تهیه کرده؟ بنزین آنها را، سوخت آنها را مثلاً تقبل کنند؟ حتی ارگونومی(ظرفیت و توانایی) نشستن اینها در ماشین؛ اینها واقعاً شاید در بسیاری از جاها جزو مشاغل سخت و زیانآور هم محسوب شود؛ باید وزارت کار بررسی کند.
رانندگانی که نانشان در تعطیلیها نانشان آجر میشود!وی با اشاره به وضعیت معیشتی این رانندگان گفت: کسی که بیش از ۱۰ ساعت در خیابانهای تهران رانندگی میکند، بعد طرح ترافیک خودش را باید خودش خریداری کند، همه اینها را روی هم بگذارید که برای یک کارگر که پتلفرمهای اینترنتی میکند، این است که شب که به خانه میآید، باید بتواند نانی بخرد و شکم زن و بچهاش را سیر کند. هیچ آیندهای برای این عزیزان، این چند میلیون آدم وجود ندارد.رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران به آسیبپذیری این مشاغل در برابر اتفاقات سیاسی و اقتصادی اشاره کرد: این چند میلیون آدمی که با یک اتفاق امنیتی خاص، اقتصادی خاص، سیاسی خاص، کل این پلتفرمها تعطیل میشوند و چه کسی آمار گرفته که در این شرایط جنگ تحمیلی چه بر سر معیشت این خانوادههایی که آبرومندانه اشتغال دارند، میآید؟ اما چون اینترنت قطع است، آیا این فرد آن شب نان دارد یا ندارد؟گلپور با ذکر نمونههایی از تعدیل نیرو در شرکتهای رسمی اظهار نگرانی کرد: شرکت شیشهسازی مینا الان کارگرش به ما مراجعه کرده که ما در ایام [خاصی]، علیرغم اینکه قراردادی داشتیم، تعدیل نیرو شدیم بدون اینکه توضیحی به ما بدهند، بدون اینکه هیچ جلسه کمیته انضباطی باشد. ما هم مثل بقیه مرخصی گرفتیم از ترس جان زن و بچهمان دو سه روز مرخصی بودیم.
وی همچنین به تعدیل نیرو در شرکت رجا اشاره کرد و گفت: مسئله اصلی که مقام معظم رهبری بارها در مورد امنیت شغلی تأکید کردند و عملاً ما متأسفانه به دلیل نبود نظارت از سوی دستگاههای نظارتی نظیر مجلس شورای اسلامی، خود وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سایر دستگاههای نظارتی که در این حوزه باید حقوق کارگران را استیفا کنند، شاهد به محاق رفتن امنیت شغلی هستیم. طرحهای بیسرانجام وزارت کار و فرار پلتفرمها از قانونگلپور با اشاره به قانون کار مصوب سال ۱۳۶۸ و شرایط تعریف شده برای محیط کار افزود: این پلتفرمها میگویند که مثلاً کارگاه مشخصی نداریم و به این بهانه و بهانههای مشابه، از رفتن زیر بار قوانین کار و در حوزه دفاع از جامعه کارگری، فرار میکنند.رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران انتقاد کرد: متأسفانه علیرغم اینکه در دو سه دوره اخیر مجلس، مسئله پلتفرمهای اشتغال در کشور به وجود آمدند، هیچ اقدامی (حداقل بنده در جریان نیستم) در راستای حمایت از این عزیزان که اینها هم تحت پوشش بیمه قرار بگیرند و از حمایتهای اجتماعی برخوردار باشند، یا تصویب نشده یا اجرا نشده است
میکنند برای جبران. در حالی که یک کارگر منطبق با قانون کار ۸ ساعت در روزی که کار کرد، این ۸ ساعت در روزش باید کفاف زندگیاش را به منزله سبد معیشت، خوراک، پوشاک، درمان، تفریح، آموزش و همه این مسائل، سلامت همه اینها را با همان ۸ ساعت تأمین بکند.گلپور مرجع سیاستگذاری و اجرای این قوانین را وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی دانست و گفت: مرجعش وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به عنوان رأس پیادهسازی امر سه جانبهگرایی که دولت و کارگر و کارفرما بتوانند به آن عدد مناسب برسند.
رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران با ذکر مثالی از کارگران بندر امام خمینی گفت: کارگرانی که در مثبت ۶۰ درجه ماهشهر در بندر امام خمینی مثلاً کار میکنند، خب کارشان چیست؟ بار شمارند اینها. عزیزانی که کارگران زحمتکشی که در آن شرایط سخت کار میکنند و به دلیل مشکلاتی که وجود دارد در آنجا، در بهترین حالت مثلاً ممکن است ۱۰ روز کار داشته باشند، ممکن است ۱۵ روز کار داشته باشند. در ازای یک روز حداقل باید با توجه به شرایطش بین یک تا یک و نیم میلیون تومان حالا آن چیزی که خودشان به من گفتند دریافت داشته باشند.گلپور ادامه داد: شرکتهای پیمانکاری برای خودشان تصویب میکنند که نه، اصلاً ما میخواهیم روزی ۷۰۰ تومان به شما بدهیم. یک کارگر که سهمش از کار میشود ۱۰ روز در ماه، بهش کار میرسد، ۱۰ روز با روزی ۷۰۰ تومان، با ۷ میلیون تومان میخواهد در بندری کار میکند که آنجا قلب تپنده اقتصاد کشور میتواند باشد، در آن شرایط کار میکند. انتظار دارید که او نیاید کار بکند؟وی با هشدار درباره تبعات این وضعیت گفت: ما وقتی مشاغل رسمیمان دچار چالشهای وحشتناک هستند در زمینه تأمین معیشت یک کارگر، ما باید منتظر باشیم این چند میلیون هر ساله بیشتر بشوند و به سمتی برویم که دیگر ما در کارخانههایمان نیرو نداشته باشیم. برای چه باید یک کارگر با ماهی ۱۰، ۱۲ تومان کل روزش را بیاید تعهد بدهد بایستد؟
رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران به کمبود بازرسان کار اشاره کرد: نه مسکنش تأمین است، نه امنیت، حالا کارگاههای بزرگ را نبینید که مثلاً من ایران خودرو نمیگویم، کارگاههای کوچکتری که با جمعیت کمتری که ایمنی و بهداشت آن رعایت نمیشود، نظارت کافی وزارت کار روی آن نبوده، حقوق مکفی نمیدهد، به راحتی اخراج میکند. خب با ۸۰۰ بازرس شما میخواهید یک کشور را بازرسی اشتغال داشته باشید، وزارت کار هم نمیتواند.
دولت از رانندگان تاکسیهای اینترنتی عدرخواهی کندگلپور با تأکید بر ضرورت ورود جدی به حل مشکلات گفت: با این وضع ما متأسفانه نه تنها نمیتوانیم این پلتفرم را به درستی ذیل قوانین جمهوری اسلامی ایران در حوزه اشتغال مهار بکنیم، بلکه اتفاقی که میافتد با رشد قارچگونه این فضا هم ما مواجه هستیم که دودش به چشم مستضعفین و مظلومینی که اشتها ندارند با این وضعیت میرسد که راهگشا باشد.وی آمادگی کانون عالی انجمنهای صنفی کارگری را برای مشارکت در حل این مشکل اعلام کرد: یک بار وزارت تعاون، کار ما، تشکل کانون عالی انجمنهای صنفی، آمادگی خودش را اعلام میکند به عنوان یک نهاد کارگری و یک تشکل کارگری در این زمینه این مسئولیت را بپذیرد، به عنوان نماینده این عزیزان در جلساتی که واقعاً وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی برگزار کند، یک طرف کارفرمایان شرکتهای اینترنتی و پلتفرمهای دیگر هستند، یک طرف تشکل کارگری و یک طرف هم خود وزارت کار. ما در قالب یک پیمان دستهجمعی که این داشتن پیمان دستهجمعی در یک کشور در حوزه روابط کار به معنی ارتقاء سطح اشتغال آن کشور است، واقعاً به یک پیمان دستهجمعی برسیم که در آن پیمان دستهجمعی حقوق کارگر و کارفرما دیده شده، تعیین نشود و حداقلهای حمایتهای اجتماعی برای این عزیزان متصور باشد که اقلش تأمین اجتماعی هستش. این آمادگی را ما اعلام میکنیم.
گلپور با لحنی انتقادی گفت: چالشهای این عزیزان و خانوادههای اینها، کمبودهای اقتصادی و معیشتی اینها بسیار شدید است و من فکر میکنم دولتها یک عذرخواهی بزرگ به همه این عزیزان، به ویژه این رانندگانی که در این پلتفرمها با این شرایط اینترنت کشور و با همه مشکلات معیشتی، مخصوصاً در مورد خودروی ایرانی، موتور ایرانی که اینها را باز به دلیل مشکلاتی که دارند و به دلیل احترام به تولید ملی اینها را تهیه میکنند ولی لوازم جانبی اینها، سوخت اینها و هزار و یک مسئله دیگر که این عزیزان دارند، در این زمینه زحمت میکشند، یک عذرخواهی بزرگ قبل از هر چیزی دولتها باید از این شاغلین، که به قول معروف ساکت هستند، یعنی صبور و ساکت که صدای اینها، سکوت اینها از صد تا فریاد بدتر است و نقش حمل و نقل، یعنی اینم بگویم خدمت شما کمبودهایی که در زمینه حمل و نقل عمومی شهرهای بزرگ هستش را با کمال متانت بروند این را به نوعی تأمین میکنند. یک عذرخواهی بکنند و در اسرع وقت مسئله این عزیزان را حل بکنند.
قوه قضائیه به کم کاری پلتفرمهای اینترنتی مسافربری ورود کنندرئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران همچنین خواستار ورود قوه قضائیه به این موضوع شد: دیگر ما از قوه قضائیه، از به نوعی این میخواهیم، بله، هر سازمان بازرسی کشور هم قوه قضائیه میخواهیم که در این زمینه ورود بکند. از دادستان می خواهم به عنوان مدعیالعموم که چند میلیون آدم هستند به این پرونده ورود کند چرا که اینها بیمه ندارند. قانون اساسی گفته هر کس کار میکند باید بیمه داشته باشد.
گزارش: مهدی امیری پور
این مطلب بدون برچسب می باشد.
دیدگاهتان را بنویسید